Jaarverslag 2025

De volledige tekst is ook beschikbaar als pdf

Straatpastoraat Eindhoven - jaarverslag 2025.pdf

Download PDF • 1.86MB

Voorwoord

Het jaar 2025 ligt achter ons. Een jaar waarin de kwetsbaarheid van het bestaan voor velen op straat opnieuw zichtbaar werd, maar ook een jaar waarin nabijheid, trouw en menselijkheid steeds weer het verschil maakten.

Het Straat- en Daklozenpastoraat is ook dit afgelopen jaar blijven staan naast mensen die vaak niet meer worden gezien. Mensen zonder vaste woon- of verblijfplaats, mensen met verhalen die niet passen in beleidsnota’s, maar wel in het hart van onze samenleving.

Onze straatpastor Rob Kosterman heeft opnieuw ervaren dat pastoraat op straat begint met aanwezig zijn. Niet met oplossingen, maar met luisteren. Niet met voorwaarden, maar met openheid. In de traditie van de Kerk verstaan wij pastoraat als het delen van het leven zelf. Jezus’ woorden uit Matteüs 25 blijven daarbij richtinggevend: “Wat gij gedaan hebt voor een van de geringsten van mijn broeders of zusters, dat hebt gij voor Mij gedaan.” Deze overtuiging vormt de theologische grondslag van het werk van het straatpastoraat: in ieder mens, ongeacht achtergrond, geloof, herkomst of levensverhaal, ontmoeten wij iets van Gods aanwezigheid.

Paus Franciscus verwoordde dit krachtig toen hij zei: “De armen zijn geen probleem, maar een bron waaruit wij kunnen putten om het Evangelie te ontvangen en te beleven.” Deze woorden raken de kern van het straatpastoraat. Mensen die op straat leven zijn niet slechts ontvangers van zorg, maar dragers van wijsheid, veerkracht en geloof. Hun leven confronteert ons met fundamentele vragen over waardigheid, solidariteit en rechtvaardigheid. Het straatpastoraat is daarmee niet alleen een kerkelijke opdracht, maar ook een maatschappelijke roeping.

Dak- en thuisloosheid is geen individueel falen, maar een spiegel van onze samenleving. In een tijd van woningnood, toenemende bestaansonzekerheid en verharding in het publieke debat, kiest het straatpastoraat bewust voor nabijheid en vertrouwen. Wij richten ons tot iedereen die op straat leeft, zonder onderscheid. Juist daarin willen wij laten zien dat menselijke waardigheid onvoorwaardelijk is. Dat iemand méér is dan zijn situatie, zijn verslaving, zijn schulden of zijn verleden.

Hoewel paus Leo XIV relatief kort in zijn ambt zit, heeft ook hij in zijn eerste jaar en aan het begin van 2026 al enkele uitspraken gedaan die zijn visie op de armen en daklozen verduidelijken. Hij zet hierbij de lijn van zijn voorganger Franciscus voort, maar legt vaak de nadruk op "eenheid" en "waardigheid"."Ware vrede is onmogelijk zolang er broeders en zusters buiten in de kou moeten slapen terwijl de wereld investeert in muren en wapens."Over de  onzichtbaarheid van daklozen sprak hij als volgt:"Wanneer we langs een mens op straat lopen zonder hem aan te kijken, plegen we een daad van uitsluiting. De christelijke roeping is om in het gezicht van de dakloze de gelaatstrekken van Christus zelf te herkennen."Het is precies dat wat het leidmotief is van onze straatpastor.

Pastor Rob vertelde ook over een ontmoeting die hem in het bijzonder bijgebleven was: Een man die al jaren op straat leeft, zei na een gesprek: “Hier hoef ik niks uit te leggen. Ik mag er gewoon zijn.” In die eenvoudige zin klinkt de essentie van het werk door. Pastoraat op straat is ruimte scheppen waar iemand weer even mens mag zijn, gezien en gehoord, zonder oordeel.

Dit jaarverslag laat zien hoe deze visie in de praktijk vorm krijgt: in gesprekken op straat, in vieringen, in stilte, in samenwerking met andere organisaties en vrijwilligers. Het is het resultaat van gezamenlijke inzet, gedragen door betrokkenheid, gebed en solidariteit. Wij zijn dankbaar voor allen die dit werk mogelijk maken en ondersteunen, in welke vorm dan ook.Moge dit verslag niet alleen terugblikken, maar ook uitnodigen tot blijvende aandacht voor mensen die vaak buiten beeld blijven. Want hoe wij omgaan met de meest kwetsbaren zegt uiteindelijk wie wij zijn, als kerk én als samenleving.

De straatpastor Rob Kosterman aan het woord

Langzaam groeit het aantal dak- en thuislozen, ook in Eindhoven. Om zicht te krijgen hoeveel en wat er nodig is voor deze groep vrouwen en mannen is door 84 organisaties in de regio Eindhoven voor het eerst meegedaan aan de ETHOS telling (European Typology of Homelessness and Housing Exclusion). In totaal zijn er 2.441 dak- en thuislozen geteld. Bij deze telling wordt dakloosheid breder bekeken. Het gaat niet alleen om mensen die op straat leven of in de opvang zitten, maar ook om mensen die geen eigen geschikte woning hebben. Denk aan mensen die tijdelijk bij familie of vrienden slapen, of in een vakantiewoning, auto of kraakpand verblijven. De zogenaamde ‘verborgen dakloosheid.’

Een grote groep Moelanders (Midden Europese landen) die vaak seizoens- werk doen lopen rond de binnenstad en de inloophuizen. Zij hebben geen rechten en daardoor geen recht op opvang.

Dit jaar heb ik er een collega bij. Gerdien de Graaf is vanuit stichting ‘Oog in Oog’ Zij werkt een dag per week vanuit de protestantse kerken. We vullen elkaar op een bijzondere manier aan.

In oktober 2025 hebben we een monument voor de overleden daklozen in Eindhoven gerealiseerd. Dit samen met inloophuis het Hemeltje. In eerste instantie dachten we aan een herdenkingsboom. Maar de grond naast de Catharinakerk was voor een boom niet geschikt. Het is een herdenkingsbankje geworden. Wethouder Samir Toub heeft dit monumentje onthuld.

Deze volgende tekst is toen door mij uitgesproken:

Voor mensen zonder huis

Geen naam op steen, geen kamer vol licht,

maar wel een bestaan, een gezicht.

Op straten geleefd, in stilte gegaan,

toch blijft hun aanwezigheid bestaan.

De stad kende hun stappen, hun moeizaam gebaar,

hun blik die soms hoop droeg, soms zwaar.

Vergeten door velen, gedragen door enkelen

nu zij rusten onder dezelfde hemel.

Moge warmte hen vinden waar kou ooit bleef,

moge vrede omhullen wie zoveel verdreef.

Geen mens is verloren, geen leven te klein -

wij dragen hun namen in ons hart, niet in steen.

Op 5 november hebben wij in de Catharinakerk en bij het monumentje de eerste viering gehouden en de namen uitgesproken van de overleden mannen en vrouwen van de straat. Deze bijeenkomst werd afgesloten door een dakloze vrouw die een emotionele oproep deed naar de aanwezigen om de dak – en thuislozen te zien staan en als volwaardig mens te behandelen, loop niet langs hen af…….

Dit jaar bij verschillende organisatie verteld over het leven op straat en wat mijn rol als pastor daarin is. Vaak neem ik E. mee, hij is zelf enkele jaren dakloos geweest en kan op een niet dramatische en nuchtere manier vertellen hoe dat leven eruitziet.

Zijn motto: zoek tijdig hulp!

In de week voor Pasen heeft de Rotary Eindhoven Zuid weer een ‘muzikaal buffet’ verzorgd voor onze mensen waarbij ongeveer 80 mensen op af zijn gekomen.

Voor het eerst een kerstviering op 16 december samen met het Leger des Heils in de Catharinakerk. De kerk was goed bezet. Na de viering was er eten en drinken voor de aanwezigen.

Veel gesprekken over lief en leed in een van de inloophuizen of op straat. Het leven van een dakloze is er een van overleven, vallen, opstaan en de draad weer oppakken.

L. een dakloze Poolse man die niet terug kan naar zijn land omdat hij dienstweigeraar is kan werken maar daarvoor heeft hij een telefoon nodig. Roosters e.d. worden digitaal doorgegeven, vanuit ons noodpotje heb ik dat voor hem kunnen regelen.

Y is een vrouw van ongeveer midden dertig, zij heeft griep en een longontsteking.

Geen onderdak en heeft met die griep al enkele nachten op straat doorgebracht. Voor haar heb ik uit datzelfde potje voor een paar dagen een budget hotel kunnen regelen.

E. komt bijna elke zaterdag tijdens de inloop bij de Petruskerk om even bij te praten over haar problemen met haar werk en kinderen. Op haar verzoek sluiten we dat gesprek elke keer af met een gebed.

J en W hebben een aantal jaren op straat geleefd, hebben een huis gekregen in Helmond en zijn enkele jaren geleden getrouwd. Dit huwelijk heb ik mogen bevestigen in de Catharinakerk. Driekwart jaar geleden belde zij mij op dat hij weer stevig aan de drank is en daardoor agressief naar haar toe. Hulpverleners en politie zijn haar komen helpen om hem op een afstand te houden. Hij heeft een straatverbod gekregen en is op straat beland als dakloze. Eind november belde zij mij op dat hij erg ziek is. Hij wilde mij zien, daar vertelde hij mij dat hij ongeneeslijk ziek is. In december is W. overleden. Ondanks alles wat ze de laatste tijd heeft moeten meemaken zijn er toch mooie herinneringen aan hem en heeft zij veel verdriet. We spreken elkaar regelmatig.

Van verschillende organisaties krijg ik slaapzakken, rugzakken, cadeaukaarten om aan de doelgroep mee te geven.

Doctors for Homeless heeft een bedrag gegeven voor medicijnen voor dak- en thuislozen die niet verzekerd zijn. Een enkele keer kan ik dan zorgen dat zij de medicijnen krijgen die de straatarts voorschrijft.

Het is en blijft boeiend en dankbaar werk om pastoraal en praktisch iets te mogen betekenen voor deze kwetsbare en bijzondere groep mannen en vrouwen.

Verslag van het bestuur

De Kerkelijke Instelling Straatpastoraat Eindhoven is een kerkelijke stichting die door de bisschop van ’s-Hertogenbosch in het leven is geroepen per 1 januari 2018. De kerkelijke Instelling Straatpastoraat Eindhoven heeft de ANBI status (ANBI-nummer: 8256.55.043).

Diaken Rob Kosterman is door de bisschop benoemd als straatpastor.

De bestuursleden ontvangen voor hun inzet geen vergoeding. Het bestuur heeft de taak om de werkzaamheden van de straatpastor te faciliteren. Daartoe verwerft het fondsen bij maatschappelijke sponsoren, instellingen met een christelijk religieuze oriëntatie en individuele personen die zich betrokken voelen bij het Straatpastoraat. Het bestuur streeft er niet naar om een eigen fonds te vormen. Wel vindt men het belangrijk een reserve te hebben om daarmee de continuïteit van het Straatpastoraat te kunnen borgen, als het financieel even tegenzit. De bestuurlijke verantwoordelijkheid, voor hem als werknemer en dus ook voor de salariëring van de straatpastor volgens de normen van het bisdom, vraagt daar immers om.

Samenstelling van het bestuur.

In 2025 was de samenstelling van het bestuur

J. van Lieverloo voorzitter

W. Thuis secretaris (opgevolgd door G. Kerpen op 27 november)

C. Kemna penningmeester (opgevolgd door G. Teeuwen op 27 november)

P. van Eijk, lid

J. van den Eeden, lid

Vergaderingen

Het bestuur is in het verslagjaar 4 maal in vergadering bijeengeweest. Belangrijk agendapunt was steeds te horen welke vragen en problemen straatpastor Rob Kosterman tegenkwam in zijn werk. Hij was daarom aanwezig bij de vergaderingen van het bestuur.

Het bestuur streeft ernaar om het draagvlak voor het Straatpastoraat in de parochies van Eindhoven een goede basis te geven. De parochies bieden jaarlijks ruimte in de verschillende kerken om het belang van deze vorm van pastoraat naar voren te brengen. Dat heeft effect zoals o.a. blijkt uit de gestage groei van de financiële bijdragen van parochianen. Het bestuur heeft jaarlijks overleg met het bestuur van de parochie St. Joris en van de parochie St. Petrus Stoel. Ook omliggende parochies en caritas instellingen zijn solidair met onze doelstellingen. Zij realiseren zich dat mensen van de straat ook in andere dorpen verblijven, maar voor veel zaken terugvallen op de stad en het pastoraat van Eindhoven.

Omdat inloophuizen in het weekend soms gesloten zijn is er in de St. Petruskerk onder verantwoordelijkheid van de stichting Open Huis St. Cathrien op zaterdag een inloop in de ruimte ‘onder de toren’. Dit wordt georganiseerd door vrijwilligers.

Samenwerking

Het Straatpastoraat richt zich op ‘de mensen van de straat’ ongeacht hun eigen religieuze achtergrond. Intensief en goed contact is er met de parochies uit Eindhoven en omgeving. Het bestuur heeft ook contact met de Diaconie van de Protestantse Kerk Nederland (PKN) Eindhoven voor samenwerking.

Tandartshulp.

Belangrijk is de oprichting van het Thomas Tandarts Fonds. Dit fonds wil voorzien in tandartsenhulp voor hen in Eindhoven, die minvermogend zijn en kampen met een acute zorgvraag, maar niet verzekerd zijn voor tandartszorg.

Ook voor schrijnende situaties die zich (kunnen) voordoen onder doelgroep van het Straatpastoraat, staat het tandartsfonds open.

De oprichting van het fonds, waarbij straatpastor Rob Kosterman nauw betrokken was, werd mogelijk gemaakt door Stichting Thomas van Villanova en de Parochiële Caritas Instelling (PCI) St. Catharina.

Contacten.

De Catharinakerk is voor het diaconale werk van Katholiek Eindhoven van groot belang. Het Open huis en Het Steunpunt Materiële Hulpvragen en ook het Straatpastoraat vormen een baken in moeilijke tijden. Voor straatpastor Rob Kosterman biedt de Catharinakerk een uitvalbasis voor zijn pastoraat. Daarnaast is hij vaak te vinden ‘op straat’ in het centrum en heeft hij vaste tijden van bezoek aan de inloophuizen. Ook heeft hij regelmatig contact met Neos, de Stichting Ervaring die Staat, Springplank040, de huisarts en de politie. Vaak is hij degene die bemiddelt of kan doorverwijzen.

Stagemogelijkheid

Het Straatpastoraat biedt passende mogelijkheden aan studenten om stage te lopen.

Verslag van de penningmeester

Financieel Overzicht:

De jaarrekening laat in 2025 een beperkt negatief exploitatieresultaat zien. Het negatieve resultaat wordt verrekend met het steun- reservefonds.

Het Straatpastoraat wordt financieel vooral mogelijk gemaakt door de vele bijdragen van (religieuze) instellingen en vele particuliere donaties.

Het bestuur is u allen daar zéér dankbaar voor. Het Straatpastoraat is een ANBI-instelling, uw donaties zijn fiscaal (deels) aftrekbaar. Laat u zich informeren over een mogelijke volledige fiscale aftrekbaarheid !.

De jaarrekening is goedgekeurd door het bisdom.

Tenslotte:

Het bestuur stelt het op prijs als instellingen en particulieren die ons een warm hart toedragen, contactgegevens (zoals bijvoorbeeld een email adres) doorgeven zodat zij tussentijds kunnen worden geïnformeerd over de laatste ontwikkelingen. Maar ook op de website ‘straatpastoraateindhoven.nl’ kunt u de nodige informatie vinden.

Wij zijn u dankbaar voor uw ondersteuning zodat het pastoraat aan onze doelgroep mogelijk blijft,

Namens bestuur en Straatpastor,

Jan van Lieverloo, voorzitter.