Halfjaarverslag 2026 Straatpastoraat
De inhoud van de pdf is gelijk aan de tekst hieronder.
Voorwoord door voorzitter Jan van Lieverloo
Met dankbaarheid en soms verwondering kijken we terug op het afgelopen halfjaar binnen het straat- en daklozenpastoraat in Eindhoven. Dagelijks ontmoet onze pastor mensen die leven aan de rafelranden van de stad, maar die ons telkens opnieuw laten zien hoe groot de waardigheid is die ieder mens draagt. Paus Leo XIV verwoordt dit in Magnifica humanitas wanneer hij benadrukt dat de menselijke waardigheid niet afhankelijk is van bezit, status of maatschappelijke positie, maar geworteld is in het eenvoudige feit dat ieder mens geliefd is. Die gedachte vormt het hart van ons werk.
Pastor Rob Kosterman heeft ook dit jaar met grote toewijding pastoraat verleend aan dak- en thuislozen, op straat maar ook in de Catharinakerk en de Petruskerk. Deze twee plekken zijn uitgegroeid tot kleine oases van rust, waar mensen kunnen binnenlopen voor een gesprek, een gebed, een kop koffie, of simpelweg een moment van menselijk contact. Naast opvang en praktische ondersteuning blijft het geestelijke en pastorale aspect een bron van kracht voor velen die vaak onzichtbaar door de stad bewegen.
Dit jaar mochten we bovendien een stagiair verwelkomen van de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij deed onderzoek naar de behoefte aan rituelen onder straat- en daklozen. Zijn bevindingen waren zowel herkenbaar als richtinggevend: naast de primaire levensbehoeften zoals eten, veiligheid en onderdak, blijkt er een duidelijke gevoeligheid voor rituelen. Rituelen bieden structuur, erkenning en een gevoel van thuishoren — precies datgene wat in het leven op straat vaak ontbreekt. Het onderzoek laat zien dat het wenselijk is om specifieke rituelen te ontwikkelen die aansluiten bij de ervaringen, taal en leefwereld van deze doelgroep. Dit vormt een waardevolle uitnodiging om ons pastorale aanbod verder te verdiepen. Ook is het straatpastoraat gestart met een vast pastoraal spreekuur.
In alles wat we doen, proberen we recht te doen aan de “magnifieke menselijkheid” die paus Leo XIV zo treffend beschrijft. Het is een menselijkheid die zichtbaar wordt in kleine gebaren: een luisterend oor, een hand op een schouder, een kaars die wordt aangestoken, een naam die wordt uitgesproken. Wij zijn dankbaar voor iedereen die dit werk mogelijk maakt — vrijwilligers, partners, parochianen, en vooral de mensen die ons vertrouwen met hun verhalen. Intussen is Rob (11 augustus 1955) een vertrouwde persoon geworden in ons pastoraat. En spreekwoordelijk gezegd is er een tijd van komen en van gaan. Het komende jaar zal Rob afscheid nemen als vast gezicht van het straatpastoraat. We komen daar natuurlijk nog uitgebreid op terug. Maar een ander spreekwoord luidt: “regeren is vooruitzien”. Het bestuur is dan ook verheugd te kunnen melden dat een opvolger voor Rob reeds in de startblokken staat. Voor de in 2027 afscheidnemende pastor Rob en zijn opvolger zullen we u vanzelfsprekend later in detail informeren.
Moge dit halfjaarverslag een beeld geven van de weg die we samen zijn gegaan, en ons inspireren om met dezelfde liefde en vastberadenheid verder te bouwen aan een gemeenschap waarin niemand vergeten wordt.
Onderstaand nemen we u graag mee in de dagelijkse praktijk van pastor Rob.
De straatpastor Rob Kosterman aan het woord
Van koude naar code rood. Daartussen gebeurt er veel op straat en bij de inloophuizen.
Bij een gevoelstemperatuur van -5 graden is er een winternoodopvang ook voor de ‘niet rechthebbende.’ Maar bij een temperatuur van 30 of meer graden is er niets voor deze kwetsbare groep. De gemeente Eindhoven heeft pas gereageerd na een artikel van Studio 040 waaraan ik heb meegewerkt. In die extreem warme periode is er veel werk en gastvrijheid verleend door de vrijwilligers van het Open huis en inloophuis het Hemeltje. Daar konden de ‘niet rechthebbenden’ terecht bij deze hoge temperaturen.
Ook bij de zaterdag inloop bij de St. Petruskerk aan de Kloosterdreef zijn we extra alert bij lage en extreem hoge temperaturen. Daar zijn we meer dan 12 jaar geleden begonnen met enkele bezoekers, een pannetje soep en wat lunchpakketjes. Nu is dat 20 liter soep, 40 lunchpakketjes en veel koffie, thee en frisdrank.
 Inloop in de Petruskerk; onze afwashulp Lukazs |  |
Afgelopen periode hebben we afscheid genomen van een vaste bezoeker. In het Hemeltje hebben we stil gestaan bij zijn leven. Herinneringen gedeeld, naar zijn muziek geluisterd en stil gestaan bij zijn besluit om niet meer verder te gaan.
Met een arbeidsmigrant die nu even geen werk meer heeft en dus op straat leeft, ben ik de afgelopen periodetwee keer naar het ziekenhuis geweest. Veel klachten, waaronder chronisch Hepatitis C.
Wat de specialist hem voorhield, is dat hij zijn leven drastisch moet wijzigen. In de loop van de jaren dat ik dit werk mag doen heb ik ervaren dat dit makkelijk is gezegd. Helaas is de werkelijkheid op straat erg weerbarstig met weinig structuur. Binnenkort heeft hij weer een afspraak in het Catharinaziekenhuis en hopen we meer te horen.
D. blowt al vanaf zijn 15e jaar, nu wil hij daarvan af. Dit mede op aanraden van het UWV. Deze organisatie wil dat hij in beweging komt en minimaal vrijwilligerswerk gaat doen. Dit als opstap naar een betaalde baan? Nu het dichtbij komt raakt hij in paniek. Hij ziet het leven absoluut niet meer zitten. Als hij zijn leven na 30 jaar zo drastisch moet wijzigen dan hoeft het niet meer. Veel gesprekken met hem om wat rust te krijgen in zijn hoofd en te laten inzien dat dit ook een kans is om aan een toekomst te werken. Nu hangt hij de hele dag rond in de stad en in de inloophuizen.
Een andere dakloze is erg ziek, veel zorgen om hem bij verschillende organisaties. Ondanks al die zorgen en aanbiedingen hem te helpen weigert hij alles. Soms is hij dagenlang onvindbaar, dan weer zichtbaar in de binnenstad. Hij is erg vervuild en uiteindelijk is hij door een ambulance opgehaald en heeft enkele dagen in het ziekenhuis gelegen. Hij was er erg slecht aan toe. Nu leeft hij weer op straat en hebben we schonen kleren voor hem liggen. Helaas heeft hij die nog niet opgehaald.
Vanaf februari loopt een stagiaire twee dagen per week mee. Heel bijzonder om met hem op pad te gaan, en hem ook zelfstandig te zien bewegen in onze doelgroep. Een van zijn stage activiteiten was het opzetten van een pastoraal spreekuur bij een vestiging van Springplank 040. Na een paar maanden kan ik concluderen dat het werkt en aan de behoefte voldoet.
Met enige regelmaat word ik uitgenodigd om wat te vertellen over het leven op straat en mijn pastorale taak bij deze doelgroep. De afgelopen periode was dat bij de Vrijmetselaarsloge ‘Licht en Vrijheid’ in Eindhoven, en bij een lunch na de zondagdienst bij de PKN op de Meerkollaan in Eindhoven. Vaak neem ik een ex dakloze mee. Ik vertel iets over het pastoraat met de dakloze, hij als ervaringsdeskundige over zijn periode als dakloze op straat. Zo wordt zo’n bijeenkomst compleet.
In de vijf locaties van de Parochie Sint Joris heb ik tijdens de preek mogen vertellen wat het leven op straat inhoudt. Het is goed om de achterban op de hoogte te houden van mijn werk.
Sinds maart 2025 werkt Gerdien de Graaf twee dagen per week als straatpastor voor de stichting ‘Oog in Oog.’ Na het afsluiten van haar studie theologie is zij begonnen met het opzetten van deze stichting. Lang heeft zij met mij meegelopen op de donderdag. Hieronder schrijft zij iets over onze samenwerking.
Samenwerkend straatpastoraat door straatpastor Gerdien de Graaf
De afgelopen maanden ben ik tot de ontdekking gekomen dat de samenwerking tussen Rob en mij op een ander niveau is gekomen. Daar waar we eerder echt samen op pad gingen, lijkt het nu alsof ik wat meer mijn eigen ritme gevonden heb en we, onbewust misschien, meer in een aanvullende samenwerking zijn gekomen. Eerder voelde dit voor mij als een gemis in het samen optrekken, inmiddels geeft het me ook een gevoel van ontspanning en ruimte. Dit werd vooral duidelijk bij de laatste hittegolf: Rob heeft daarin direct het initiatief genomen en zijn netwerk ingezet om extra inloopmomenten en douchemogelijkheden te regelen, met name voor onze niet-rechthebbende straatbewoners die nergens terecht konden in de heetste dagen. En omdat Rob zich daarvoor heeft ingezet, kon ik dat stukje zorg loslaten en mij op een andere manier en plek inzetten voor deze groep mensen.
Op de momenten dat we elkaar zien, delen we wat we gedaan hebben, wie we gesproken hebben en bij wie we wat meer betrokken of in contact zijn. Ik merk dat we elkaar ook daarin bijna automatisch aanvullen: Rob loopt met de één mee en ik met de ander. Ik mis dan af en toe het samen op pad gaan wel, tegelijk geeft het ook een vertrouwd en vrij gevoel om te weten dat er altijd wel één van ons is die precies op die plek aanwezig is waar nodig.
Daarnaast heb ik ook het idee dat het straatpastoraat binnen een breder netwerk bekendheid krijgt. Daar waar Rob samen met Elmar experimenteert met een spreekuur binnen één van de locaties van de maatschappelijke opvang, ben ik wat meer betrokken geraakt bij het Hostel van Novadic Kentron en de pilot voor arbeidsmigranten. In die kennismakingen proberen we elkaar mee te nemen en uit te nodigen om het, daar waar nodig of wenselijk, ook even van elkaar over te kunnen nemen.
Het Straatpastoraat is voor zijn goede werk afhankelijk van financiële giften en donaties. We prijzen ons gelukkig vele fondsen, maar ook particuliere gevers tot onze donateurs te mogen rekenen, maar helaas neemt het aantal daklozen en daarmee ook de kosten toe. We zijn dan ook blij met iedereen die het Straatpastoraat een warm hart toedraagt en vanuit dat warme hart besluit tot een donatie voor het werk van de stichting.
Dat kan via onze bankrekening: NL60 ABNA 0810554372 t.n.v. K.I. Straatpastoraat Eindhoven
De Kerkelijke Instelling Straatpastoraat Eindhoven heeft de ANBI status. Met een periodieke gift kunt u min of meer extra doneren zonder dat u meer betaalt. Graag geven wij u meer informatie.
Opmerkingen